دستورالعمل جدید قیمت‌گذاری نفت خام و فرآورده‌های نفتی و تفاوت فاحش سودآوری شرکت‌های پالایشی در سناریوهای «شرایط عادی» و «شرایط اضطرار»، محور تازه‌ترین مکاتبات و رایزنی‌های سازمان بورس و اوراق بهادار با مراجع تصمیم‌گیر برای بازنگری و شفاف‌سازی فرمول‌های محاسباتی قرار گرفت. به گزارش پایگاه تحلیلی صندوق نگر، نهاد ناظر بازار سرمایه در تلاش است تا با حذف نقاط مبهم این مصوبه، مانع از افت پیش‌بینی‌پذیری سودآوری نمادهای لیدر بازار و تکرار توقف‌های طولانی‌مدت نمادهای پالایشی شود.
پیگیری سازمان بورس برای اصلاح دستورالعمل جدید قیمت‌گذاری نفت خام
ولی‌اله جعفری، مدیر نظارت بر ناشران سازمان بورس و اوراق بهادار، با تشریح پیشینه پیگیری نرخ خوراک صنعت پالایشگاهی از زمستان سال گذشته، اظهار داشت که با توجه به اعتبار دستورالعمل پیشین تا پایان سال ۱۴۰۴، پیگیری‌ها و مکاتبات فشرده‌ای از دی‌ماه سال گذشته تا شهریورماه امسال انجام شد تا تکلیف این فرمول پیش از موعد مشخص شود. هدف اساسی سازمان بورس از این اقدامات، فراهم‌سازی امکان برنامه‌ریزی مالی و عملیاتی برای شرکت‌ها و تصمیم‌گیری شفاف برای سرمایه‌گذاران بوده است.
وی با اشاره به توقف نماد شرکت‌های پالایشی در مهرماه ۱۴۰۵ افزود:
«هم‌زمان با توقف نمادها، پیگیری‌های سازمان بورس از مراجع ذی‌ربط برای ابلاغ سریع‌تر دستورالعمل با هدف جلوگیری از حبس طولانی‌مدت نقدینگی سهام‌داران ادامه داشته است. در همین راستا، در تاریخ ۲۶ مهر ۱۴۰۵ در مکاتبه‌ای تأکیدی خواستار شدیم که مصوبات اثرگذار هیات وزیران نظیر نرخ خوراک، فرآورده‌های نفتی، گاز سوخت و نرخ سوخت نیروگاه‌ها بی‌درنگ به شرکت‌ها و انجمن‌ها ابلاغ شود تا اطلاع‌رسانی و شفاف‌سازی در کدال بدون تأخیر انجام گیرد.»
دوگانگی فرمول در شرایط عادی و اضطرار؛ کانون ابهام سودآوری
به گفته مدیر نظارت بر ناشران، یکی از اصلی‌ترین محورهای رایزنی‌های اخیر، رفع ابهامات پیرامون تفاوت معنادار سود خالص پالایشگاه‌ها در دو روش محاسبه نرخ خوراک در «شرایط عادی» و «شرایط اضطرار» است. سازمان بورس به دنبال آن است که برخی از مفاد مبهم این آیین‌نامه اصلاح شود تا متغیرهای بنیادین برای سرمایه‌گذاران بازار سهام قابل تحلیل، شفاف و پیش‌بینی‌پذیر باقی بماند.
تحلیل و چشم‌انداز: اثر مصوبه بر صنعت پالایش و صندوق‌های سرمایه‌گذاری
صنعت پالایش نفت همواره یکی از ارکان وزنی و سودآور بورس تهران به شمار می‌رود و نوسان در فرمول‌های محاسباتی خوراک و قیمت خرید فرآورده‌ها مستقیماً بر کرک‌اسپرد و سود هر سهم (EPS) شرکت‌ها اثر می‌گذارد. تعریف شرایط اضطرار بدون تعیین شاخص‌های عددی و زمانی شفاف، ریسک سیستماتیک صنعت را بالا می‌برد و ارزیابی عادلانه ارزش سهام را برای مدیران دارایی، به‌ویژه مدیران صندوق‌های سرمایه‌گذاری سهامی و شاخصی، دشوار می‌سازد.
چنانچه رایزنی‌های سازمان بورس به شفاف‌سازی متغیرها و تثبیت فرمول با حاشیه سود عادلانه بینجامد، می‌توان انتظار داشت نمادهای پالایشی با آرامش بنیادین به گردونه معاملات بازگردند؛ در غیر این صورت، تغییرات مکرر در شناسایی درآمدها و بهای تمام‌شده، نوسانات غیرقابل پیش‌بینی در ارزش دارایی‌های پایه را تشدید خواهد کرد.
