گزارش رسمی عملکرد پذیرش در فرابورس ایران نشان می‌دهد این بورس در بازه چهارساله منتهی به مهر ۱۴۰۵ سهمی ۷۵ درصدی از کل عرضه‌های اولیه و گشایش نمادهای بازار سرمایه کشور را به خود اختصاص داده است؛ آماری که از نقش محوری فرابورس در تسهیل تأمین مالی و ورود بنگاه‌های اقتصادی، به‌ویژه شرکت‌های دانش‌بنیان و نوآور، حکایت دارد.
به گزارش پایگاه تحلیلی صندوق نگر، بر اساس داده‌های آماری منتشرشده از سوی فرابورس ایران، از مجموع ۱۲۹ مورد عرضه اولیه و گشایش نماد ثبت‌شده در کل بازار سرمایه (بورس تهران و فرابورس ایران) در این دوره، ۹۷ مورد معادل سه‌چهارم کل ورودی‌های بازار، در فرابورس ایران انجام شده است.
کارنامه آماری عملکرد پذیرش در فرابورس ایران به تفکیک سال‌ها
بررسی روندهای سالانه فرایند پذیرش نشان می‌دهد هیئت پذیرش فرابورس در بازارهای اول، دوم و نوآفرین بیش از ۱۹۰ شرکت را در این مدت مورد پذیرش قطعی قرار داده است. جزئیات تعداد شرکت‌های پذیرفته‌شده به تفکیک بازارها به شرح زیر است:
- سال ۱۴۰۱: پذیرش ۲۰ شرکت در بازارهای اول و دوم (پیش از راه‌اندازی رسمی بازار نوآفرین).
- سال ۱۴۰۲: پذیرش ۴۶ شرکت (۳۹ شرکت در بازارهای اول و دوم، ۷ شرکت در بازار نوآفرین).
- سال ۱۴۰۳: رکورد پذیرش با ۵۵ شرکت (۳۹ شرکت در بازارهای اول و دوم، ۱۶ شرکت در بازار نوآفرین).
- سال ۱۴۰۴: پذیرش ۴۱ شرکت (۲۷ شرکت در بازارهای اول و دوم، ۱۴ شرکت در بازار نوآفرین).
- هفت‌ماهه نخست ۱۴۰۵ (تا پایان مهر): پذیرش ۳۱ شرکت (۲۱ شرکت در بازارهای اول و دوم، ۱۰ شرکت در بازار نوآفرین).
روند درج نماد و عرضه‌های اولیه در فرابورس
پس از مرحله پذیرش، ورود به تابلوی معاملات مستلزم تکمیل فرایند درج نماد است. در مجموع بازه‌های یادشده، ۱۳۲ شرکت موفق به درج نماد در تابلوهای معاملاتی فرابورس شده‌اند؛ از جمله ۱۶ شرکت در سال ۱۴۰۱، ۳۰ شرکت در سال ۱۴۰۲، ۲۹ شرکت در سال ۱۴۰۳، ۴۸ شرکت در سال ۱۴۰۴ و ۹ شرکت تا پایان مهرماه سال ۱۴۰۵.
از منظر تحقق عرضه‌های اولیه و گشایش نماد، توزیع سالانه ۲۱ تا ۲۶ عرضه در هر سال نشان‌دهنده جریان مستمر ورود بنگاه‌ها به بازار سرمایه است. در این میان، حضور شرکت‌های دانش‌بنیان نیز با ثبت ۱۹ عرضه اولیه و گشایش نماد طی این دوره، جایگاه ثابتی در ورودی‌های فرابورس داشته است.
فعالیت فشرده هیئت پذیرش و نقش کلیدی بازار نوآفرین
داده‌های مربوط به جلسات هیئت پذیرش فرابورس حاکی از برگزاری صدها ساعت جلسه تخصصی برای رسیدگی به پرونده متقاضیان است. از سال ۱۴۰۲ و با عملیاتی شدن تابلوی نوآفرین، این بازار سهم قابل‌توجهی از نشست‌های پذیرش را به خود اختصاص داد، به‌طوری‌که در سال ۱۴۰۳ به‌تنهایی ۱۹ جلسه و در سال ۱۴۰۴ نیز ۱۸ جلسه اختصاصی برای شرکت‌های متقاضی حضور در بازار نوآفرین برگزار شد.
آمار نتایج تصمیم‌گیری‌های هیئت پذیرش بازارهای اول، دوم و نوآفرین نیز نشان می‌دهد درصد بالایی از پرونده‌های تکمیل‌شده موفق به کسب مجوز ورود شده‌اند و موارد رد درخواست در حداقل ممکن (تنها ۷ مورد رد قطعی در کل دوره چهارساله) بوده است؛ امری که نشان‌دهنده غربالگری اولیه مؤثر مشاوران پذیرش و تکمیل مدارک پیش از طرح در صحن هیئت است.
پیامدهای اقتصادی و چشم‌انداز برای سهامداران و بازار سرمایه
سهم ۷۵ درصدی فرابورس در جذب بنگاه‌های جدید نشان می‌دهد این رکن بازار به پیشران اصلی تعمیق بورس و پذیرش شرکت‌های متوسط و نوآور تبدیل شده است. ایجاد بازار نوآفرین گامی مؤثر در رفع موانع سنتی پذیرش برای شرکت‌های دارای دارایی‌های نامشهود قلمداد می‌شود. با این حال، تحلیلگران معتقدند حفظ تعادل میان سرعت ورود عرضه‌های جدید و توان نقدینگی فعال در بازار، فاکتوری تعیین‌کننده برای موفقیت عرضه‌های اولیه بعدی خواهد بود تا هم‌زمان با تأمین مالی ناشران، منافع سهامداران خرد نیز در قیمت‌گذاری‌ها صیانت شود
